हितोपदेशः - सामान्य परिचयः
ग्रन्थः - हितोपदेशः
ग्रन्थकारः - नारायणपण्डितः
आश्रयदाता - धवलचन्द्रः (बंंq c accxऋ,गालस्य राजा)
रचनाकालः प्रायः 9वीं से 14वीं शती के मध्य माना जाता है।
आधारग्रन्थः पञ्चतन्त्रम्
अन्यप्रभावः महाभारतम् धर्मशास्त्रं पुराणां चाप्यनागताः शुक्रनीतिः तथा कामन्दकीयनीतिसारः।
प्रकरणानि (4)
1 मित्रलाभः
2 सुहृदभेदः
3 विग्रहः
4 सन्धिः
कथाः 43
नीतिविषयक पद्यानि - 679
रचना- रूपम् गद्य-पद्यमयाः नीतिकथाग्रन्थः।
मुख्यविषयः नवतिः व्यवहारः राजनीतिः मित्रता सन्धिः विग्रहः तधा जीवनोपयोगी उपदेशः।
विशेषतः सरल सुबोध एवं प्रभावशाली संस्कृतभाषा कथा एवं नीतिपद्य के माध्यम से उपदेश।
प्रभावः संस्कृत-शिक्षण तथानीति-कथा-साहित्य मां प्रसिद्ध एवं प्रचलित ग्रन्थ।
संक्षेपतः हितोपदेशः नारायणपण्डितविरचितः पञ्चतन्त्राधारितः गद्यपद्यमयः नीतिकथाग्रन्थः अस्ति,यस्मिन् मित्रलाभः ,सुहृदभेदः, विग्रहः, सन्धिः इति 4 प्रकरणानि सन्ति।